Welke Hondenrassen Mogen Buiten Slapen Hond?

Welke Hondenrassen Mogen Buiten Slapen Hond
Welke hondenrassen mogen buiten slapen? – Of je hond buiten kan slapen, hangt af van het ras. Een dalmatiër kan je niet buiten laten slapen, maar een bordercollie of een husky kan dat wel. Laat je hond niet afwisselend binnen en buiten slapen. Zo kan hij zijn vacht niet aanpassen naar zijn wintervacht.

Kan een hond s nachts buiten blijven?

Combinatie – De hond zowel binnen als buiten houden is geen goede oplossing. De hond overdag binnenshuis laten en ‘s nachts buitenshuis of andersom, overdag buiten en ‘s nachts binnen, geeft vooral in de koudere maanden problemen voor de hond. Die moet gedurende de seizoenen zijn vacht aanpassen aan de veranderende temperaturen.

  1. Dat kan enkel door het aanvoelen van zijn omgevingstemperatuur;
  2. Het is een proces dat geleidelijk gebeurt;
  3. Door binnen en buiten te combineren zal dat proces dus verstoord worden waardoor de hond kou lijdt en ziek kan worden;

En vergeet niet: een hond die buiten leeft ruikt meer dan een hond die binnen gehouden wordt.

Welke hond kan goed tegen kou?

Grote honden – Grote honden kunnen over het algemeen goed tegen de kou. Ze hebben een dikkere vetlaag en hun lichaam stoot minder warmte af dan die van kleine honden. De eerste verschijnselen van kou treden daarom ook meestal pas op rond de 3°C. Toch kunnen ook grote honden het te koud krijgen bij zeer lage temperaturen, dus blijf altijd opletten.

.

Hoe koud kan een hond slapen?

Slaapplaats op koude dagen – Natuurlijk wil je graag dat je hond gezond is en blijft en het ook in de koudere wintermaanden comfortabel heeft. Hierbij is een goede slaapplaats in de wintermaanden van belang. Hou hierbij rekening met de temperatuur in huis, de comfort en bedekking buiten en de temperatuur in het hondenhok.

  • Binnen De meeste mensen zullen ervoor kiezen hun hond in de nacht binnen te houden;
  • In de winter en in de zomer;
  • Hou er dan rekening mee dat temperaturen voor alle soorten honden tot 13 graden niet te koud zijn;

Doorgaans zal een verwarmde ruimte in de woning warmer zijn dan dat. Wil je het voor de hond in de nacht warmer houden, dan kost dit je extra aan verwarmingskosten. Je kunt energie vergelijken  en een voordeliger contract kiezen om op deze kosten te besparen.

Zo is er comfort voor je hond en voor jou. Buiten Slaapt jouw hond buiten of in een niet verwarmde aanbouw? Zorg er dan op z’n minst voor dat hij een overdekte en tochtvrije slaapplaats tot zijn beschikking heeft.

Daarnaast kun je je hond een vet bed geven of een oud dekbed waar hij op kan liggen indien het te koud is om op de grond te liggen. Stro houdt ook goed warmte vast en kan ideaal zijn in bijvoorbeeld een stal. Verwarmd hondenhok Daalt de temperatuur verder en krult je hond zich stil op in een hoekje, dan is het een idee om het hondenhok op te warmen tot een prettige temperatuur.

Welke temperatuur hond buiten?

Over het algemeen is kun je stellen dat het tot 7 graden warm genoeg is voor zowat alle honden. Is het kouder dan deze temperatuur, dan moet je oppassen. Vanaf – 7° is het te koud voor zowat alle honden.

Kan een golden retriever buiten slapen?

Buiten slapen is deprimerend voor Golden Retriever – De Golden Retriever is geen einzelgänger. Hij houdt van zijn ‘roedel’ en heeft graag andere dieren of mensen om zich heen. Als hij in totaal isolement buiten moet slapen heeft dat effect op zijn vrolijke en zonnige karakter.

Kan een labrador buiten slapen?

Vanwege hun fokerfgoed zijn Labradors zeker geschikt om buiten te slapen, maar ze kunnen niet het hele jaar door buiten slapen zonder enige hulp. Hun kortharige vacht zorgt ervoor dat ze, zeker in de winter, een warme schuilplaats nodig hebben. Een hond buiten houden vereist veel denkwerk en voorbereiding.

  • Dit komt door verschillende factoren die van invloed zijn op de veiligheid van je hond wanneer hij of zij buiten slaapt, vooral ‘s nachts;
  • Gedomesticeerde honden delen een groot deel van hun genen met hun wilde voorouders, maar honden zijn zo ver gedomesticeerd dat zeker niet elk ras geschikt is om buiten te slapen;

Sommige hondenrassen zijn gefokt om buiten te leven, zoals Husky’s en Malamutes. Labradors werden in Engelend van origine gefokt voor de jacht op gevogelte in moerasgebieden. Ze zijn eigenlijk afkomstig van St Johns Water-honden of Lesser Newfoundland-honden.

Ze hebben een grote drang om te apporteren en houden van water, dus ze zijn perfecte honden voor de jacht, en halen vlekkeloos vogels en ander wild op voor de jager. Tijdens de lente en herfst is het weer geschikt voor Labradors om buiten te slapen.

Er is niet veel kans op harde wind en de temperaturen blijven redelijk zacht. Zomer en winter zorgen voor uitdagingen om buiten te slapen, maar een zorgvuldige planning kan het veilig maken. Houd er rekening mee dat Labradors gek zijn op hun baasje en zich sterk hechten aan hun roedel.

Hebben honden besef van tijd?

Weet jouw hond hoe laat het is?   – Hondeneigenaren weten het zeker, een hond weet precies wanneer het etenstijd is of wanneer het tijd is om op te staan of om te gaan wandelen, noem maar op. Honden geven ons duidelijk aan dat het ‘de hoogste tijd’ is, maar weet een hond ook echt hoe laat het is en heeft een hond ook echt besef van het verstijken van tijd? Wanneer hondeneigenaren hun hond alleen thuis laten verandert die eensgezinde mening ineens in een discussie.

“Een hond heeft echt niet door hoe lang je weg bent hoor”, wordt er regelmatig gezegd. Weet jouw hond het verschil tussen 5 minuten en 2 uur? Een aantal theorieën zijn getoetst en onderzocht. Biologische klok, levensritme Net als mensen en vele andere dieren, hebben ook honden een circadiaan ritme.

Dit is een intern biologisch ritme waarvan de cyclus ongeveer 1 dag duurt. Het betreft functies die binnen het lichaam uitgevoerd worden en die zich volgens een bepaald patroon herhalen, aangestuurd door de zogenaamde biologische klok. Dit functioneert onafhankelijk van omgevingsfactoren als licht en temperatuur.

  1. Denk bijvoorbeeld aan lichaamstemperatuur;
  2. Deze verandert gedurende de dag en is het laagst  tijdens diepe slaap;
  3. Denk ook aan bijvoorbeeld de   afscheiding van bepaalde hormonen,  het volume van de blaas,  of de behoefte aan eten of drinken;

Het hongergevoel is hier dus ook onderdeel van en heeft ook invloed op het gedrag. Een hond kan dus prima het verloop van tijd waarnemen via het gevoel in z’n buik of blaas. Wanneer je dit weet is het  niet verrassend dat honden ons aangeven wanneer het etenstijd is of wanneer ze naar buiten moeten.

  1. Tijdsduur In 2011 is er aan een Universiteit in Zweden onderzoek gedaan naar het effect van de tijdsduur dat honden alleen gelaten werden door hun eigenaren op het gedrag van de hond;
  2. Zij onderzochten het gedrag van meerdere honden zonder gedragsproblemen als ‘verlatingsangst’ of ‘niet alleen kunnen zijn’;

Deze honden werden elk een half uur, 2 uur en 4 uur alleen thuis gelaten door hun eigenaren. De honden werden gefilmd en het filmen werd 10 minuten voordat de eigenaar weg ging ingestart, en liep nog 10 minuten door nadat de eigenaar weer thuis was gekomen.

  • Met name tussen het verstrijken van een half uur en 2 uur, was er een opvallend groot verschil waar te nemen in het gedrag van de hond;
  • Wanneer eigenaren na 2 uur terugkeerden, reageerden de honden aanzienlijk enthousiaster, er werd intenser en langer contact gezocht;

Ook werden er meer stress-signalen (met name tongelen en afschudden) waargenomen wanneer de honden langer dan een half uur alleen werden gelaten. Hoewel dit niet concreet bewijst dat honden besef hebben van het verstrijken van tijd, toont het wel aan dat de tijdsduur dat honden alleen gelaten worden, wel degelijk effect heeft op de hond.

  • Omgevingsfactoren, ‘Hoe laat ruikt het?’ Naarmate tijd verstrijkt, verandert de omgeving;
  • We kunnen hierbij denken aan bijvoorbeeld licht, luchtvochtigheid of temperatuur, maar wanneer we het over honden hebben, moeten we zeker niet vergeten dat ook geuren veranderen gedurende de dag;

Professor Alexandra Horowitz, een gerennomeerde gedragsdeskundige, onderzoekster en schrijfster van het boek ‘Inside of a Dog’, benadrukt dat honden een buitengewoon hoog ontwikkeld reukvermogen hebben en dat zij de wereld als eerste waarnemen via hun neus.

Honden ruiken misschien wel 100. 000 keer beter dan mensen. Zij denkt dat het goed mogelijk is dat honden het verstrijken van tijd waarnemen via veranderingen in de concentratie van bepaalde geuren. Het verleden wordt aangegeven door zwakkere, vagere geuren en sterkere, verse geuren laten honden weten dat er weinig tijd voorbij is gegaan.

Om deze theorie te testen werd er een experiment gedaan door het BBC programma ‘Inside the Animal Mind’. Zij toetsten deze theorie op een hond die elke dag op hetzelfde tijdstip op de bank sprong, anticiperend op de terugkomst van zijn eigenaar. De hond sprong elke dag op hetzelfde tijdstip op de bank en een paar minuten later kwam de eigenaar thuis.

  1. Volgens de theorie van Horowitz zou de hond weten dat het tijd was, doordat de geur van zijn eigenaar tot een bepaalde concentratie was afgezwakt;
  2. Om deze theorie te toetsen legden ze rond het eind van de dag ‘vers’ gedragen kleding van de eigenaar door het huis;

Hiermee zouden ze de klok van de hond ‘resetten’ via verversing van geur. Dit experiment bleek de theorie te bevestigen, want de hond sprong voor het eerst niet op de bank op het bekende tijdstip. De hond was zelfs uiterst verrast met de plotse terugkeer van zijn eigenaar.

Zie hieronder het betreffende filmpje. De documentaire makers zijn zich er van bewust dat één experiment niet meteen de theorie bewijst, maar het is wel intrigerend! Geschreven door Liselot Boersma, gedrag & welzijn deskundige (PgDip CABW) en eigenaar van HondenLot , maart 2015.

Copy paste/directe overname van teksten of afbeeldingen is zonder schriftelijke toestemming niet toegestaan. Het delen van de URL van deze website pagina is wel toegestaan en wordt op prijs gesteld.

Hoe snel heeft een hond het koud?

De meeste kleine honden vertonen koude verschijnselen vanaf 8°C. Middelgrote honden kunnen iets beter tegen koude. De eerste verschijnselen treden bij hen meestal op vanaf 5°C. Hou je hond daarom altijd goed in de gaten wanneer temperaturen richting het vriespunt gaan.

Kan een labrador tegen de kou?

Veel mensen denken dat het een feit is dat grote honden goed tegen de kou kunnen, maar dat is het niet. Dit geldt namelijk alleen voor gezonde volwassen dieren die altijd buiten leven. Onze honden leven bij ons in huis, lekker bij de verwarming en komen kortere perioden buiten in de winter.

Laat je niet misleiden door een vacht. Een hond met een langharige vacht heeft het niet per definitie warm en een labrador heeft het niet per definitie koud. Pups kunnen minder goed tegen de kou dan honden van een jaar oud en ook oudere honden zijn extra kwetsbaar omdat ze hun lichaamstemperatuur minder goed kunnen reguleren.

Extreme temperaturen hebben we in Nederland niet, maar er zijn wel degelijk factoren waar we op kunnen letten bij de omschakeling naar kouder en nat weer. Dit zijn onze wintertips:.

Heeft een hond een jas nodig?

Moet mijn hond een jas aan als het regent? – De hondenvacht is in principe de beste bescherming die je hond kan hebben tegen de regen. Een hondenregenjas is dus in de meeste gevallen niet nodig. Alleen als er problemen zijn met de vacht kan een regenjas nodig zijn.

Heeft hond deken nodig?

Honden kunnen het ‘s nachts koud krijgen, er zijn honden die daarom graag onder een deken slapen (of heerlijk in een hondenslaapzak). Veel mensen houden er geen rekening mee dat honden het ook koud ‘s nachts kunnen krijgen.

See also:  Ontwormingskuur Hond Hoe Vaak?

Hoe hond warm houden winter?

Kan een hond tegen de regen?

Hond wilt niet naar buiten in de regen om een behoefte te doen – Als je net een puppy hebt gekregen is er nog erg veel nieuw voor de hond. De puppy moet alles leren, waaronder dat hij of zij ook moet wandelen in de regen. Vaak vinden puppies het geluid van een put erg interessant, de regen zorgt voor een nieuw geluid.

Laat de puppy dan ook even rustig ontdekken wat het precies is. Mocht je hond al wat ouder zijn en geen zin hebben in een wandeling tijdens de regen, dan kan je proberen om toch voorzichtig door te zetten.

Soms doen de honden net alsof ze van suiker zijn, maar dat valt reuze mee. De honden kunnen goed tegen (regen)water, maar hebben soms wat extra motivatie nodig. Je kan de hond motiveren door een aantal beloningen mee te nemen om ze naar buiten te krijgen.

Kan een hond bibberen van de kou?

Waarom trilt mijn hond? – Zoals we al zeiden hoeft een trillende hond niet direct te betekenen dat er iets mis is. Sommige honden trillen nu eenmaal meer dan anderen. Kou kan hiervoor een onschuldige reden zijn. Enkele redenen waarom je hond mogelijk trilt zijn: Kou : honden hebben over het algemeen minder snel koud, maar met name de kleinere honden zoals een chihuahua kan het in de sneeuw toch snel fris krijgen.

Trillen is in dit geval heel normaal en geen reden tot paniek. Een hondenjas kan in dit geval een goede uitkomst zijn. Het staat niet alleen leuk, maar is ook nog functioneel. Een croci hondenjas of  trixie winterjas zijn hiervoor zeer geschikt.

Hondenziekte: hondenziekte (distemper) kan veroorzaakt worden door een virus en zorgt voor geïrriteerde neus en luchtwegen. Ook problemen met de darmen en maag komen hierdoor veel voor. Een van de ‘bijwerkingen’ kan ook het trillen bij je hond veroorzaken.

Vaak hoef je hier niet direct iets aan te doen. Het afweersysteem van je hond heeft even tijd nodig om het virus tegen te gaan. Zorg dat je in deze periode goed voor je hond zorg en dat het genoeg drinkt en gezond eet.

Misselijkheid : bij misselijkheid kan het lichaam van een mens soms beginnen te trillen en dit geldt ook voor honden. Problemen met nieren of lever kunnen deze misselijkheid veroorzaken, maar ook te veel en te snel eten zijn veelvoorkomende oorzaken van misselijkheid bij je hond.

Vaak gaat de misselijkheid vanzelf over. Vermoed je echter dat je hond iets heeft gegeten dat niet zou moeten, bijvoorbeeld iets wat buiten gelegen heeft? Dan kan het verstandig zijn om de dierenarts te raadplegen.

In het ergste geval kan je hond iets gegeten hebben dat giftig is, bestrijdingsmiddelen bijvoorbeeld. Ouderdom: ook de ouderdom is een veelvoorkomende oorzaak van een trillende hond. Spieren gaan het hierdoor soms minder goed doen en kunnen in rust beginnen te trillen.

Wél kunnen deze trillingen ook pijn veroorzaken en bij aanhoudende trillingen in een oude hond is het verstandig toch een dierenarts te raadplegen. Epilepsie: wellicht een van de vervelendste dingen om te zien bij je hond is een epilepsieaanval.

Dit ziet er vervelend uit, maar is natuurlijk het ergst voor je hond zelf. Je hond begint enorm te trillen en heeft geen controle meer over het lichaam. Proberen op te staan leidt vaak direct tot het vallen. Ook komt kwijlen hier altijd veel bij voor. Op het moment zelf kun je hier niet zoveel aan doen.

Raadpleeg als het vaker voorkomt wel direct de dierenarts. Stel je hond gerust zonder hem aan te raken tijdens een aanval. Gezelschap is op dit moment het belangrijkste. Ook het verplaatsen van de meubels is verstandig zodat je hond zich nergens aan stoot.

Vergif : honden stoppen het liefst alles in hun bek. Vaak kan dit geen kwaad als we het hebben over een stok of een speeltje. Problemen zoals trillen kunnen alleen voorkomen als je hond iets verkeerds eet. Chocola bijvoorbeeld of sigaretten kunnen voor nare situaties zorgen.

Ook kauwgom of slakkenkorrels kunnen voor flinke trillingen zorgen bij je hond. De genoemde zaken zijn enkele van de meest voorkomende oorzaken van een trillende hond. Natuurlijk zijn er ook een hoop minder veelvoorkomende oorzaken zoals ziektes aan bijvoorbeeld de hersenen of andere infecties.

Het beste wat je kunt doen als je twijfelt aan de trillingen van je hond is dan ook het raadplegen van de dierenarts. Het juiste voer is een goede manier om gezondheidsproblemen bij je hond te voorkomen. Weet jij precies welk voer je hond nodig heeft? Vind het snel uit via dit nieuwe concept.

Hoe lang kan een hond s nachts zonder plassen?

12-24 maanden – Afhankelijk van het ras kan het zijn dat je puppy nog niet volwassen is. Hopelijk heb je een goed zindelijkheidsregime ingesteld, maar zo niet, dan kan het alsnog, zelfs voor volwassen honden. Hoewel het niet onmogelijk is, kost het wel veel meer energie en doorzettingsvermogen van jouw kant om een oudere hond het juiste gedrag aan te leren.

  • Voor een puppy geldt de algemene regel dat het aantal uren dat hij zijn plas kan ophouden ongeveer overeenkomt met zijn leeftijd in maanden Creëer een  geschikte omgeving Puppy’s hebben geen idee van wat mensen goed of fout vinden;

Ze kunnen echter wel allerlei gedrag aanleren. Een puppy weet niet dat het “slecht” is om op jouw kleed te plassen. Voor je pup is het kleed een prima plek, net als het gras buiten. Aan jou de taak om jouw puppy te leren dat er betere plekken zijn om een plasje te doen.

  1. Kies een toegewezen gebied voor je puppy om te “gaan” voordat je hem mee naar huis neemt;
  2. Deze plek kan ergens achterin de tuin zijn, zoals naast een tank die als schuilplaats tegen de wind kan dienen, of een andere geschikte plek in de tuin;

Waar het ook is, wijs één specifieke plek aan voordat je de puppy krijgt, zodat je geen inconsequente signalen stuurt door zijn toilet door de hele tuin heen te verplaatsen omdat je het nog niet weet. Ontwikkel een routine Om je zindelijkheidstraining succesvoller te maken is het zinvol om je puppy de eerste weken/maanden op een voedingsschema te zetten terwijl je hem zindelijk maakt.

Een puppy die mag eten wanneer hij wil zal veel moeilijker zindelijk te maken zijn. Let wel op dat je de pup ongeveer 15 tot 20 minuten laat rusten na de maaltijd. Ontwikkel een plasschema. Het allerbelangrijkste bij het zindelijk maken van een puppy is consequentie.

Als je consequent bent en iedere keer hetzelfde doet en dezelfde handeling verwacht, zal je puppy het snel gaan begrijpen. Aan de andere kant, als je iedere keer je handelingen en verwachtingen verandert, zal je puppy in de war raken en doen wat op het moment goed lijkt, los van wat jij “wil”. Een puppy moet naar buiten:

  • Als hij ‘s ochtends vroeg wakker wordt (of ervoor, als jij eerder wakker bent dan de puppy)
  • Kort na elke maaltijd
  • Na ieder dutje
  • Voor en na het spelen
  • Na opwinding (bijv. na de komst van bezoek)
  • Voordat hij ‘s avonds naar bed gaat. Puppy’s tussen de 8 en 14 weken moeten vaak ‘s nachts ook nog plassen. Zet het hok in je slaapkamer, zodat je hem kunt horen piepen als hij eruit wil. Hou de riem, je slippers en je badjas bij de hand.

Straf je hond niet voor ongelukjes! Ongelukjes kunnen gebeuren. Straf je pup nooit als je hem zijn behoefte in huis ziet doen, want de paniek die dat veroorzaakt maakt het voor hem moeilijk te begrijpen wat hij dan wel moet doen. Schelden of slaan maakt je hond alleen maar bang voor je. Daardoor gaat hij misschien stiekem in verborgen hoekjes zijn behoefte doen waar je hem niet kunt zien.

  • Creëer een goede routine en zorg voor voorspelbaarheid;
  • Als je geen positieve methode hanteert kun je ernstige zindelijkheidsproblemen krijgen;
  • Let op tekenen Je puppy gaat waarschijnlijk al eerder begrijpen waar hij zijn behoefte moet doen voordat hij weet hoe hij je moet duidelijk maken dat het zo ver is;

Let op tekens dat je puppy een volle blaas heeft. Let op of hij blaft of aan de deur krabt, gaat hurken, rusteloos is en in cirkels rondloopt en snuffelt aan de grond. Als je dit soort gedrag ziet, vooral als hij al een tijdje niet buiten is geweest, betekent dat waarschijnlijk dat hij moet plassen of poepen.

  1. Koppel een verbaal signaal (commando) aan het plassen of poepen;
  2. Naast het aanwijzen van een vaste plek, kun je ook een verbaal signaal bedenken dat je pup kan associëren met zijn behoefte doen, zoals “Ga plassen”, of “plasje doen?”, of wat je ook kiest;

Geef het signaal de eerste 10 keren op het moment dat je puppy gaat plassen. Op deze manier koppelt jouw pup het woordje aan het gedrag (plassen). Beloon je puppy als hij klaar is. Geef je puppy na ieder plasje een beloning. Dit kun je doen door hem de hemel in te prijzen en vervolgens iets lekkers te geven voordat je naar binnen gaat.

Let op: beloon je puppy als hij klaar is, maar onderbreek de “stroom” niet. Sommige puppy’s zijn zo gevoelig dat ze de plas onderbreken als je ze te vlug beloont. Ze denken dan misschien zelfs dat ze al beloond worden voor het hurken.

Het moment dat je een beloning geeft is dus heel belangrijk. Onthoud dat vrijheid ook een beloning kan zijn. Ga lekker spelen als de puppy zijn behoefte heeft gedaan. Hij moet namelijk niet denken dat hij niets leuks meer mag doen zodra hij heeft geplast. Hij moet verder kunnen gaan met plezier maken, want dan weet hij dat hij gauw moet plassen om daarna weer lekker te kunnen spelen.

  1. Laat iedereen meedoen;
  2. Als je alleen woont met je puppy zal deze stap makkelijk zijn;
  3. Als je puppy in een huis woont met meer dan één persoon, zorg dan dat iedereen de stappen neemt om het proces van zindelijk maken snel en gemakkelijk te maken;

Hoe beter iedereen meedoet, hoe sneller het zindelijk maken zal verlopen. Haal vroeg in de avond het water weg bij je puppy. Pak ongeveer 2,5 uur voordat hij moet gaan slapen zijn bakje water weg. Dan weet je zeker dat de avondwandeling voor zijn bedtijd de laatste is.

  1. De meeste puppy’s kunnen ongeveer zeven uur lang slapen zonder te hoeven plassen, dus haal zijn waterbakje weg om ongelukjes te voorkomen;
  2. Als je puppy je ‘s nachts wakker maakt omdat hij moet plassen, houd de wandeling dan heel kort;

Als je te veel lichten aan doet of gaat spelen, denkt je pup dat het tijd is om op te staan, of dat jij het gezellig vindt om ‘s nachts wakker gemaakt te worden. Neem hem even kort mee naar buiten en stop hem dan weer in bed. Hoe lang duurt het? Elke pup heeft zijn eigen leertempo.

  • Sommige snappen vrijwel direct wat er van hen gevraagd wordt, terwijl andere daar veel meer tijd voor nodig hebben;
  • Een pup uit een smerige of te krappe kennel heeft waarschijnlijk meer tijd nodig dan een hond met een betere start;

Hoe snel een pup zindelijk wordt, is vooral afhankelijk van jou: hoe meer tijd en energie je erin steekt, hoe minder het de pup kost om zindelijk te worden. Mijn hond plast wanneer er bezoek binnenkomt of wanneer ik binnenkom Dit soort plasjes worden deemoedsplasjes of ook wel onderdanigheidsplasjes genoemd.

  1. Jonge honden hebben vaak nog onvoldoende controle over de sluitspieren van hun blaas;
  2. Sommige pups, vooral teefjes, laten makkelijk wat urine lopen als ze opgewonden of zenuwachtig zijn, of bij confrontaties met sommige mensen of honden;
See also:  Wat Kost Dagopvang Hond?

Soms doen ze een plasje als ze worden begroet. Daarmee geven ze eigenlijk aan: ‘Kijk, (ruik), ik ben nog maar klein, doe mij geen pijn!’. Deemoedsplassen is het nederigste gebaar dat een hond kan maken. Als je hem straft, begrijpt hij daar niets van. Het helpt in dit soort gevallen de pup te negeren bij thuiskomst.

  • Dit geldt ook voor bezoek dat binnenkomt;
  • Je kunt ook een balletje of iets lekkers weggooien zodat hij zijn aandacht even op iets anders richt;
  • Wanneer de ergste blijdschap voorbij is, aai je hem even heel terloops over de borst;

Als jouw pup er een gewoonte van maakt bezoekers op deze manier bij de deur te begroeten, kun je daar alvast een stuk plastic en een oude handdoek neerleggen voordat je met de ‘begroetingsceremonie’ begint. Bij pups die dit gedrag vertonen is het wel belangrijk om het zelfvertrouwen te versterken..

Hoelang kan een hond s nachts alleen zijn?

Honden zijn van nature graag bij hun groepsgenoten. Onze huishonden moeten echter regelmatig alleen thuis blijven. Voor een paar uur is dat meestal geen probleem, maar het moet de hond wel eerst aangeleerd worden. Hij moet het vertrouwen krijgen dat u altijd weer terug zult komen. Besteedt u hier te weinig aandacht aan, dan is de kans groter dat uw hond angst voor alleen zijn ontwikkelt.

Hij kan dan bijvoorbeeld gaan blaffen, het huis slopen of onzindelijk worden als u hem te lang alleen laat. Angst om alleen te zijn is heel vervelend, zowel voor de hond als voor u. Het is niet altijd te voorkomen, maar u maakt de kans dat uw hond angst ontwikkelt zo klein mogelijk als u hem stap voor stap aanleert om alleen thuis te blijven.

Heeft u een pup, begin dan op jonge leeftijd al met oefenen. Ook als u een nieuwe volwassen hond heeft, is het verstandig om voorzichtig te bekijken of de hond wel of niet alleen kan zijn. Ook al kon de hond in zijn vorige huis wel goed alleen thuis zijn, alleen blijven in een nieuwe omgeving brengt altijd meer stress met zich mee.

De hond zal eerst bij u moeten wennen dus bouw het alleen blijven altijd langzaam op. Bij een hond die niet alleen kan blijven zonder angstig te worden, gaat het vaak om de aanwezigheid van mensen in het algemeen.

In dat geval is een oppas voldoende om de hond rustig te houden. Er zijn echter ook honden die zo gehecht zijn aan één bepaald persoon dat ze er niet tegen kunnen als ze van die persoon (of enkele specifieke geliefde personen) gescheiden zijn. In zo’n geval helpt een oppas dus niet! De laatste vorm is in feite échte ‘verlatingsangst’; de eerste is ‘angst om alleen te zijn’.

Beide vormen worden bij honden echter vaak verlatingsangst (of in het Engels ‘separation anxiety’) genoemd en die term zullen we hier ook gebruiken. Geen enkele hond vindt het leuk om lang alleen te moeten zijn.

Honden hebben sociaal contact en beweging nodig en natuurlijk moeten ze ook regelmatig hun behoefte kunnen doen. Een richtlijn is om volwassen honden niet langer dan 4 tot maximaal (en niet elke dag) 6 uur achter elkaar alleen te laten. Hoe lang voor uw hond mogelijk is, verschilt per individu.

Moet u toch eens langer weg, schakel dan een oppas of uitlaatservice in. Pups hebben veel contact en toezicht nodig en kunnen niet lang alleen zijn, 4 uur is voor hen veel te lang. Als u een pup in huis neemt, moet u er dus rekening mee houden dat u zeker het eerste half jaar niet lang van huis kunt! Er is veel verschil in hoe vervelend honden het vinden om alleen te moeten blijven.

Erfelijke aanleg speelt een rol. Uit sommige onderzoeken komen verschillen in gevoeligheid tussen rassen; zo is er een onderzoek waarbij Cocker Spaniels, Schnauzers en Teckels gevoeliger dan gemiddeld leken te zijn en in een ander onderzoek werden ook Engelse Springer Spaniels en Golden Retrievers genoemd.

Er zijn echter ook onderzoeken waarin geen verschil tussen rassen werd gezien. Ook binnen een ras kunnen er foklijnen zijn waarin de honden meer moeite hebben met alleen blijven en een grotere kans hebben om verlatingsangst te ontwikkelen.

Honden die van een rescue organisatie komen zijn vaak extra gevoelig. Dit kan komen doordat ze als pup geen veilige hechting hadden met het moederdier, bijvoorbeeld door slechte omstandigheden tijdens het leven op straat of jong verlies van hun moeder. Mogelijk kunnen deze pups daardoor in hun latere leven hechtingsproblemen krijgen, zoals overmatig gebonden zijn aan een of enkele personen.

Dat kan overigens ook gelden voor asielhonden. Bij plaatsing vormen zij vaak snel een sterke band en zijn dan extra gevoelig voor het (tijdelijk) verbreken daarvan. Daarnaast kunnen opgedane ervaringen invloed hebben op het ontwikkelen van angst voor alleen zijn.

Kijk dus altijd naar uw hond en hoe deze reageert. De training moet hierop afgestemd worden. Die training houdt in dat u heel geleidelijk het alleen blijven moet gaan introduceren en aanleren. Bij de ene hond zult u veel sneller door de stappen kunnen gaan dan bij de andere.

De in dit artikel beschreven opbouw geldt voor honden die nog niet geleerd hebben om alleen te blijven, zoals pups, en die nog niet bang zijn om alleen te zijn. Bij het leren om alleen te zijn is het heel belangrijk dat u de oefening langzaam opbouwt.

Het is namelijk de bedoeling dat de hond het vertrouwen krijgt én houdt dat u altijd terugkomt en dat het niet nodig is om nerveus te worden. Heeft u te veel haast en laat u de hond te lang alleen, dan zal hij zich onrustig gaan voelen en kan stress zich gaan opbouwen.

  1. Dat vervelende gevoel dat hij dan heeft, zal hij gaan koppelen aan het alleen zijn;
  2. Het gevolg is dat hij voortaan steeds als hij alleen moet blijven, ook al is het maar even, dat gevoel weer krijgt;
  3. Hij is het vertrouwen kwijt dat u snel weer terugkomt;

Dit moet u voorkomen omdat het erg moeilijk is om dat vertrouwen weer terug te krijgen, u moet dan helemaal opnieuw beginnen met oefenen! Overhaast het dus niet, laat de hond het tempo bepalen. Ook al lijkt het langzaam te gaan, u bereikt zo uw uiteindelijke doel sneller.

Begin niet met oefenen om alleen te blijven op momenten dat uw hond vol energie zit. Kies eerder de momenten uit dat hij moe is van het wandelen of spelen. Hij zal dan veel sneller rustig blijven liggen op zijn eigen plek.

Natuurlijk is het ook verstandig als de hond voor het oefenen zijn behoeften heeft kunnen doen. Een eerste voorbereiding voor het alleen thuis blijven is om ervoor te zorgen dat uw hond zelfstandig is. Voor honden die constant achter hun eigenaar aanlopen in huis en eraan gewend zijn dat de baas altijd in de buurt is, is het contrast erg groot als de baas even weg moet.

Leer de hond dus om ook terwijl u thuis bezig bent, rustig in de kamer of op zijn eigen plek te blijven liggen in plaats van u te volgen. Dit oefent u eerst terwijl u in dezelfde kamer bent, daarna kunt u ook een paar tellen de kamer verlaten.

Zorg dat de hond iets te doen heeft, bijvoorbeeld dat er speelgoed ligt waar hij veilig op kan kauwen. Als dit goed gaat, dan kunt u voorzichtig de tijd dat u de kamer uit bent wat opbouwen. Hoe snel dat kan, ligt aan de reactie van uw hond. Maak de tijd eerst langer met stapjes van een paar seconden; kunt u zonder problemen een minuut wegblijven dan kunt u de stappen wat groter gaan maken (bijvoorbeeld met stapjes van 10-20 seconden tegelijk).

Hoe langer u weg kunt blijven, hoe groter u de stappen kunt maken, maar kijk naar uw hond om te bepalen wat voor hem haalbaar is. Zorg er hierbij voor dat u de tijd niet alleen maar steeds langer maakt maar kom tussendoor ook regelmatig weer snel terug.

Geef bij de oefeningen in huis geen aandacht aan de hond. Let op: misschien slaapt uw hond beneden in de huiskamer en gaat dat prima. Dat betekent echter niet dat hij overdag ook zo lang alleen kan blijven! Het naar bed gaan is voor de hond een hele duidelijke context en veel honden hebben snel in de gaten dat u niet echt weg bent.

Bovendien zijn ze dan moe en al snel wennen ze eraan dat dit een dagelijks terugkerend ritueel is. Het is heel anders voor hem als u overdag weggaat. Heeft u een pup of een nieuwe hond waarvan u bang bent dat hij dingen kapot zal maken of dingen doet die niet mogen als u even weg bent? Dan kunt u overwegen hem in een bench of andere veilige ruimte te zetten tijdens de oefeningen.

U moet hem dat echter wel eerst aanleren! Daarover leest u meer in het artikel over ‘ Een hondenbench gebruiken ‘. Als u de hond rustig een tijdje alleen kunt laten terwijl u elders in huis bent zonder dat hij zich daar druk om maakt, kunt u beginnen met oefeningen waarbij u ook echt het huis verlaat.

  • Bouw ook dit voorzichtig op: eerst doet u alleen de voordeur open en weer dicht, later stapt u heel even naar buiten;
  • Zorg ervoor dat u altijd terug bent voordat de hond nerveus begint te worden! Maak de tijd dat u weg bent steeds een paar tellen langer, maar bouw tussendoor ook weer steeds kortere oefeningen in die de hond gemakkelijk aankan (zodat het niet zo is dat elke volgende oefening langer is dan de vorige);

Kunt u eenmaal een minuut wegblijven dan kunt u iets grotere stappen gaan nemen. Vergeet niet om ook dan regelmatig oefeningen te doen waarbij u al na korte tijd terug bent. Let op: de hond mag niet leren voorspellen wanneer u langer en wanneer u korter weg bent.

  • Als u tijdens het oefenen bijvoorbeeld steeds na 3 langere oefeningen 1 korte oefening inplant, dan gaat hij het patroon herkennen;
  • Probeer dat dus zo onvoorspelbaar mogelijk af te wisselen;
  • Eindig een oefensessie wel steeds met de langste oefening;

Mocht die langste oefening onverhoopt toch niet helemaal goed gaan (wat u natuurlijk probeert te voorkomen door rustig op te bouwen), doe dan nog een kortere oefening die zeker goed gaat zodat u de training positief kunt afsluiten. Ga niet te snel door naar lange oefeningen maar oefen voldoende met minder lange oefeningen zodat de basis er goed in zit.

Gaat het goed, oefen dan ook met een zo realistisch mogelijk vertrek. Als u van huis gaat om naar uw werk te gaan of een boodschap te doen, zult u vaak een paar dingen doen zoals uw sleutels pakken, schoenen aandoen, een tas pakken en uw jas aantrekken.

Honden leren vaak dat dit voorspelt dat u weggaat, en een hond die niet goed alleen kan zijn zal al nerveus worden als hij deze voorbereidingen ziet. Oefen ze daarom mee: bedenk wat u doet voor vertrek en ga één voor één deze vertreksignalen opnemen in het oefenen, zodat uw hond meteen leert dat ook dit heel gewoon is.

  1. Maak de tijd dat u weg bent tijdens het oefenen met deze extra vertreksignalen de eerste keren weer korter dan waar u gebleven was;
  2. Dus kon u 10 seconden naar buiten, maar neemt u nu voor het eerst uw tas mee? Blijf dan dit keer bijvoorbeeld maar 3 seconden weg en bouw dat weer langzaam op;

Neem niet uitgebreid afscheid door bijvoorbeeld de hond te knuffelen: het is de bedoeling van de oefeningen dat uw tijdelijke afwezigheid voor de hond een ‘saaie’ gebeurtenis is. Neem dus rustig en kort afscheid. Het kan helpen als u op het moment dat u weggaat een vaste, korte zin zegt, bijvoorbeeld: ‘tot straks’.

See also:  Wat Kost Hond In Trein?

De hond leert dan tijdens de oefening dat als u dat zegt, u weliswaar even weg bent maar ook dat u op tijd weer terug bent. Het wordt voor de hond uiteindelijk een signaal dat hij zich veilig kan blijven voelen.

U moet dan wel zeker weten dat u op tijd terug bent, dus voordat de hond nerveus wordt! Ga nooit ‘stiekem’ weg, bijvoorbeeld als de hond slaapt of doordat u hem afleidt met voer. Bij uw terugkomst kunt u de hond begroeten, maar doe dat rustig en kort, bijvoorbeeld door hem gewoon gedag te zeggen met een rustige, vriendelijke stem.

U hoeft hem dus niet helemaal te negeren. Ga hem echter niet uitgebreid knuffelen, dat kunt u later doen als hij helemaal kalm is. Om geluiden van buiten te maskeren wordt wel eens gebruik gemaakt van het aanzetten van de radio of een andere geluidsbron.

Dat kan handig zijn als u een hond heeft die snel blaft als hij iets hoort, maar pas wel op. Het komt regelmatig voor dat honden met verlatingsangst ook bang zijn voor geluiden. Angst voor geluiden tijdens het alleen zijn kan de angst voor het alleen zijn ook versterken.

  • Van een radio of televisie weet u niet zeker welke geluiden er voorbij zullen komen;
  • Een plotseling geluid van bijvoorbeeld een reclame of geluidsfragment tijdens een nieuwsbericht kan uw hond juist extra angstig maken;

Wilt u geluiden afspelen tijdens uw aanwezigheid, kies dan liever voor een geluidsbron waarvan u zeker weet dat het de hond niet onrustig maakt. Reageert uw hond niet sterk op geluiden van buiten, dan hoeft u ook geen muziek of ander geluid aan te zetten als u gaat oefenen met het alleen blijven.

Er zijn veel verschillende gedragingen die uw hond kan laten zien als hij verlatingsangst heeft. Veel honden zullen janken, blaffen of piepen. Ook komt geregeld voor dat honden gaan slopen, vaak bij plaatsen waar u bent weggegaan zoals krabben aan de deur of vloer maar ook wel andere voorwerpen of meubilair.

In huis plassen of poepen kan ook een uiting van stress zijn. Andere tekenen van stress zijn bijvoorbeeld onrust, hijgen, bek aflikken, gapen, steeds van positie wisselen (staan, zitten, liggen), overmatig kwijlen en soms overgeven, zwetende voetzolen hebben of ineens haar verliezen.

  1. Vrij veel honden die verlatingsangst hebben, willen niet eten als ze alleen zijn;
  2. Er zijn echter ook honden die juist wél eten op momenten van stress;
  3. Het komt ook regelmatig voor dat honden eerst hun voer opeten maar zodra dat op is alsnog enorm gestrest raken door het alleen zijn;

Niet eten is dus vaak (niet altijd) een teken van stress; wél eten wil niet zeggen dat er niets aan de hand is! Honden met verlatingsangst volgen vaak hun eigenaar in huis, waar deze ook gaat. Omgekeerd is het niet zo, dat alle honden die de eigenaar in huis volgen ook slecht tegen alleen zijn kunnen.

  • Honden met verlatingsangst zijn vaak ontzettend blij als de eigenaar terugkomt en het kan enkele minuten duren tot ze weer gekalmeerd zijn;
  • Sommige dingen zijn opvallend zodra u thuiskomt, zoals plasjes, krassen op uw deur van nagels of een natte vacht door het kwijlen;

Sporen van uitbraakpogingen, zoals krassen, gesloopte deurposten en soms zelfs afgebroken en bloedende nagels zijn signalen dat de hond echt in paniek is en probeert te vluchten. Maar als uw hond vooral blaft en onrustig heen en weer loopt in huis, kunt u dat gemakkelijk missen.

Soms is het geblaf al gestopt omdat de hond uw auto de straat in hoort rijden en denkt u dat de hond er geen problemen mee heeft, tot u van de buren hoort dat hij tekeer is gegaan. Het is belangrijk dat u tijdens het oefenen goed in de gaten houdt of het echt wel goed gaat.

Als uw hond toch nerveus begint te worden, kan dat uitlopen op verlatingsangst. Let daarom goed op of u tekenen van onrust ziet bij uw hond. U kunt een filmcamera laten lopen als u oefent. Zo zult u het horen als hij blaft of zachtjes piept of zien als hij stresssignalen laat zien zoals onrustig heen en weer lopen of veel hijgen.

  • Heeft u geen camera dan kan een voicerecorder een aantal van deze signalen ook opvangen;
  • U kunt ook een webcam of de camera van een mobiele telefoon gebruiken zodat u de hond via een andere mobiele telefoon kunt bekijken terwijl u oefent, bijvoorbeeld via software voor online meetings;

Op die manier kunt u direct reageren op wat u ziet en de oefening afbreken als u ziet dat de hond nerveus wordt. Let op: het is niet de bedoeling dat u via zo’n verbinding tegen uw hond praat terwijl u er niet bent! Zet de microfoon aan de kant van de hond uit zodat hij u en uw omgeving niet kan horen.

Hij moet immers wennen aan het alleen blijven, zonder enige vorm van uw aanwezigheid. Bovendien bestaat er een kans dat het averechts werkt en de hond juist extra naar u op zoek gaat. In sommige gevallen blijkt de reden waarom een hond blaft als hij alleen is niet te zijn dat hij angstig is, maar blaft hij omdat hij erg waaks is en steeds voorbijgangers ziet of hoort.

En er zijn ook honden die bijvoorbeeld gaan slopen uit verveling als ze te lang alleen zijn, of die in huis plassen omdat ze nog niet goed zindelijk zijn of om medische redenen of wellicht omdat ze te weinig zijn uitgelaten. Ook daarom is het van belang om bij dergelijke signalen het gedrag tijdens uw afwezigheid te filmen, zodat u kunt zien of er meer tekenen van stress en angst aanwezig zijn of dat er misschien andere redenen zijn waarom het alleen blijven niet goed gaat. Tijdens de hele training zijn er twee belangrijke dingen om op te letten:

  1. Laat uw hond nooit langer alleen dan hij aankan! Kom dus altijd op tijd terug. Dat betekent dat u niet ineens een uur kunt gaan winkelen als uw hond pas tien minuten alleen was gebleven in de training. De kans is dan groot dat hij alsnog bang wordt en dan moet u weer helemaal van voor af aan beginnen bij een paar tellen alleen. Waarschijnlijk wordt de training zelfs moeilijker omdat de hond nu de ervaring heeft dat alleen blijven hem een angstige ervaring oplevert.
  2. Straf de hond nooit voor zijn gedrag als hij toch eens is gaan blaffen, plassen of slopen. Het gedrag ontstaat immers vanuit spanning, angst of zelfs paniek, en als u hem gaat straffen wordt dat alleen maar erger omdat de situatie er voor hem nog vervelender van wordt. Angst verdwijnt niet door de hond ervoor te straffen. De hond kan er bovendien niets aan doen dat hij zich zo naar voelt: u wél, namelijk door hem niet langer alleen te laten dan hij aankan.

Als uw hond problemen heeft met het leren om alleen thuis te blijven of als hij al verlatingsangst vertoont, kan dit verschillende oorzaken hebben, bijvoorbeeld:

  • Erfelijke aanleg
  • Het is de hond nooit goed aangeleerd om alleen te blijven
  • De hond heeft het wel geleerd en het ging goed, maar daarna hoefde hij een hele tijd nooit alleen thuis te blijven waardoor hij dit verleerde. Toen dit wel weer nodig was, is het niet opnieuw opgebouwd (denk aan situaties na vakanties of na ziekte of werkloosheid van de baas).
  • De hond heeft iets engs of vervelends meegemaakt toen hij alleen was (bijvoorbeeld onweer of inbraak).
  • Er is een plotselinge verandering van omstandigheden, bijvoorbeeld er is iemand uit het huishouden weggegaan door scheiding, uit huis gaan van kinderen of door overlijden. Of de hond is herplaatst, of u bent verhuisd.
  • Oudere honden kunnen ineens problemen gaan krijgen met het alleen blijven, doordat er veranderingen in de hersenen plaatsvinden (zoals dementie).
  • Fysieke aandoeningen kunnen effect hebben op het alleen blijven, denk aan blaasontsteking waardoor de hond ineens onzindelijk kan lijken, maar ook andere ziektes en pijn hebben effect op hoe de hond zich voelt. Het komt voor dat plotseling optredende verlatingsangst wordt veroorzaakt door een medisch probleem.

Sommige honden die, wanneer ze alleen moeten blijven, in een beperkte ruimte moeten zitten zoals in een bench of kleine kamer kunnen stress vertonen die niet te maken heeft met het alleen zijn maar met het ‘opgesloten’ zitten en doen het veel beter als ze vrij in huis mogen rondlopen. Opgesloten zijn betekent dat de hond geen controle heeft over zijn situatie en dat kan stress opleveren. Een hond met verlatingsangst ervaart stress, angst en soms paniek. Het is niet zo dat een hond bijvoorbeeld iets gaat slopen of in huis plast ‘omdat hij kwaad is dat hij niet mee mag’, ‘uit wraak’! En als uw hond zich ‘schuldig’ gedraagt wanneer u thuiskomt en er is iets gesloopt of er ligt plas, dan is dat niet omdat hij zich schuldig voelt.

Regel dus een oppas! Ook een dagopvang of hondenuitlaatservice kunnen hierbij helpen. Hij neemt een onderdanige houding aan omdat hij merkt dat u niet blij of zelfs boos bent en hij wil voorkomen dat u agressie tegen hem vertoont, zoals boos tegen hem praten of hem op andere manieren straffen.

Maar hij snapt niet dat uw boosheid wordt veroorzaakt door iets wat hij misschien al een uur eerder heeft gedaan, uit angst, en hij weet ook niet dat dit ‘niet mag’: het was voor hem dan ook geen bewuste keuze maar een uiting van zijn stress en paniek! Verlatingsangst is een vervelend probleem dat de hond veel stress bezorgt en zijn welzijn en zijn gezondheid benadeelt.

Een goede opbouw op jonge leeftijd kan de kans op problemen verkleinen, maar verlatingsangst kan niet altijd voorkomen worden. Met een goede training en soms met medicijnen kan verlatingsangst behandeld worden.

Dit vergt wel inzet, want er is geen ‘quick fix’. De terugkerende stress van verlatingsangst is echter voor uw hond zowel heel vervelend als ongezond, en ook voor uw huisraad en de relatie met de buren is het belangrijk er iets aan te doen. Straf uw hond nooit voor zijn angst en gebruik nooit hulpmiddelen zoals een anti-blafband: deze werken averechts, geven de hond nog meer stress en zijn daardoor slecht voor het welzijn van de hond.

Hij blaft misschien niet meer, maar hij voelt zich waarschijnlijk nog ellendiger. Vertoont uw hond tekenen van verlatingsangst, ga dan eerst naar een dierenarts om mogelijke lichamelijke problemen uit te sluiten.

Een gediplomeerde hondengedragstherapeut of een veterinair gedragsspecialist kan u vervolgens helpen om een behandelplan op te stellen om het probleem aan te pakken. Hoe u aan betrouwbare adressen komt, leest u in het artikel over ‘ Gedragstherapie voor de hond ‘..

Hoe laat hond voor het laatst uit?

Hoe lang mag je met een puppy wandelen? – Alhoewel een puppy vaker naar buiten moet in verband met zindelijkheidstraining, mogen zijn uitlaatrondjes nog niet te lang zijn. Zijn skelet is namelijk nog volop in ontwikkeling, te veel beweging kan daardoor gewrichtsproblemen zoals artrose  opleveren voor een pup in de groei. Extra tips:

  • Voor de zindelijkheidstraining laat je je pup na iedere maaltijd en slaapbeurt uit;
  • Merk je dat hij bij een volgende ronde niet enthousiast meegaat? Kort de rondjes dan in;
  • Wandel in een rechte lijn en laat je kleintje nooit loslopen;
  • Loop over vlakke ondergronden;
  • Socialisatie is een belangrijk onderdeel maar pas op bij het spelen met volwassen honden; die spelen vaak te ruw voor een pup.

.

Hoe laat laatste plas hond?

Heb geen spijt van de dingen die je doet, maar van de dingen die je niet gedaan hebt. It’s easier to leave than to be left behind- R. -leaving New York Irma, my star in heaven 23-05-1990 – 27-05-2019.